Khởi nghiệp trong lĩnh vực năng lượng tại Nhật Bản: Cơ hội, điều kiện và quy trình thành lập 2026
Nội dung bài viết
- 1. Vì sao Nhật Bản là thị trường đáng cân nhắc để khởi nghiệp trong lĩnh vực năng lượng?
- 2. Những lĩnh vực năng lượng nào phù hợp để doanh nghiệp nước ngoài khởi nghiệp tại Nhật Bản?
- 3. Nhật Bản có những chính sách hỗ trợ nào cho startup trong lĩnh vực năng lượng?
- 4. Người nước ngoài cần đáp ứng điều kiện gì để kinh doanh năng lượng tại Nhật Bản?
- 5. Quy trình thành lập công ty để kinh doanh trong lĩnh vực năng lượng tại Nhật Bản
- 6. GLA hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực năng lượng tại Nhật Bản như thế nào?
- 7. Những câu hỏi thường gặp về khởi nghiệp trong lĩnh vực năng lượng tại Nhật Bản
Khởi nghiệp trong lĩnh vực năng lượng tại Nhật Bản là việc thành lập doanh nghiệp để phát triển, cung cấp hoặc thương mại hóa sản phẩm, công nghệ và dịch vụ liên quan đến sản xuất, lưu trữ, quản lý và sử dụng năng lượng.
Năng lượng tái tạo (bao gồm thủy điện) tại Nhật Bản chiếm 22,9% sản lượng điện theo số liệu chính thức năm tài chính 2023. Trong khi đó, mục tiêu đến năm tài chính 2040 là 40 đến 50%.
Khoảng cách này tạo cơ hội cho doanh nghiệp phát triển các giải pháp như hệ thống lưu trữ điện, công nghệ tiết kiệm năng lượng và dịch vụ quản lý dự án năng lượng.
Tuy nhiên, việc gia nhập thị trường Nhật Bản đòi hỏi doanh nghiệp chuẩn bị đồng thời về năng lực công nghệ, tư cách pháp nhân và điều kiện pháp lý. Đặc biệt, từ ngày 16/10/2025, Nhật Bản áp dụng tiêu chuẩn mới đối với visa Kinh doanh và Quản lý (Business Manager Visa).
Trong bài viết này, chuyên gia GLA sẽ giúp doanh nghiệp tìm hiểu những nội dung quan trọng khi gia nhập thị trường năng lượng Nhật Bản, bao gồm:
- Tìm hiểu các chương trình hỗ trợ đầu tư, đổi mới công nghệ và phát triển năng lượng dành cho doanh nghiệp nước ngoài tại Nhật Bản.
- Xác định loại hình công ty, hồ sơ đăng ký và các yêu cầu pháp lý áp dụng cho doanh nghiệp nước ngoài khi khởi nghiệp trong lĩnh vực năng lượng.
- Tìm hiểu quy trình đăng ký công ty, thực hiện nghĩa vụ thuế và hoàn tất thủ tục cần thiết để triển khai hoạt động kinh doanh năng lượng tại Nhật Bản.
Hãy cùng chuyên gia GLA khám phá lộ trình khởi nghiệp năng lượng tại Nhật Bản, từ lựa chọn lĩnh vực đến hoàn tất thủ tục pháp lý.
1. Vì sao Nhật Bản là thị trường đáng cân nhắc để khởi nghiệp trong lĩnh vực năng lượng?
Nhật Bản là thị trường đáng cân nhắc đối với doanh nghiệp nước ngoài muốn khởi nghiệp trong lĩnh vực năng lượng nhờ ba yếu tố chính:
- Mục tiêu mở rộng năng lượng sạch: Nhật Bản đặt mục tiêu nâng tỷ trọng năng lượng tái tạo lên 40–50% cơ cấu nguồn điện vào năm tài chính 2040, tạo cơ hội cho doanh nghiệp phát triển công nghệ và giải pháp năng lượng sạch.
- Nhu cầu điện ngày càng tăng từ các ngành công nghệ: Sự phát triển của trung tâm dữ liệu và nhà máy bán dẫn làm tăng nhu cầu điện ổn định, mở ra cơ hội cung cấp giải pháp lưu trữ, quản lý và tối ưu hóa năng lượng.
- Chính sách thúc đẩy đổi mới công nghệ: Nhật Bản triển khai các chương trình hỗ trợ nghiên cứu, phát triển và thương mại hóa công nghệ, tạo điều kiện để startup tìm kiếm nguồn hỗ trợ và hợp tác với đối tác địa phương.
Những định hướng này tạo cơ sở để doanh nghiệp nước ngoài tìm hiểu cơ hội kinh doanh trong các lĩnh vực như năng lượng tái tạo, hệ thống lưu trữ điện bằng pin (BESS), công nghệ tiết kiệm năng lượng và phần mềm quản lý điện năng.

Dự báo cung – cầu năng lượng tại Nhật Bản năm tài chính 2040 - (Nguồn: Cơ quan Tài nguyên Thiên nhiên và Năng lượng Nhật Bản (ANRE))
1.1. Nhật Bản thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và giảm phát thải
Nhật Bản đang đẩy mạnh chuyển dịch từ hệ thống năng lượng phụ thuộc nhiều vào nhiên liệu hóa thạch sang cơ cấu năng lượng ít phát thải carbon hơn.
Theo Kế hoạch Năng lượng Chiến lược lần thứ 7, được Nội các Nhật Bản thông qua tháng 2/2025, Nhật Bản đặt mục tiêu giảm 73% lượng phát thải khí nhà kính vào năm tài chính 2040 so với năm tài chính 2013, hướng tới trung hòa carbon vào năm 2050.
Để thực hiện mục tiêu này, Chính phủ Nhật Bản đặt ra các định hướng cụ thể:
- Nâng tỷ trọng năng lượng tái tạo lên 40–50% tổng cơ cấu nguồn điện vào năm tài chính 2040.
- Thúc đẩy đầu tư chuyển đổi xanh (Green Transformation ("GX")), với nhu cầu đầu tư công và tư nhân hơn 150 nghìn tỷ JPY trong 10 năm.
- Phát triển công nghệ năng lượng thế hệ mới, bao gồm pin mặt trời perovskite, điện gió ngoài khơi dạng nổi, hydro phát thải carbon thấp và các giải pháp lưu trữ năng lượng.
Những mục tiêu này tạo cơ sở để doanh nghiệp nước ngoài đánh giá cơ hội kinh doanh tại Nhật Bản, đặc biệt trong các lĩnh vực cung cấp công nghệ, thiết bị và dịch vụ hỗ trợ quá trình giảm phát thải.

Ba yếu tố cốt lõi trong chính sách GX của Nhật Bản - (Nguồn: Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (METI))
1.2. Nhu cầu lưu trữ điện và tính ổn định hệ thống năng lượng
Sự phát triển của AI, trung tâm dữ liệu và nhà máy bán dẫn làm tăng nhu cầu về nguồn điện ổn định tại Nhật Bản. Việc mở rộng điện mặt trời và điện gió cũng đặt ra yêu cầu cân bằng sản lượng điện với nhu cầu tiêu thụ, do các nguồn năng lượng này phụ thuộc vào thời tiết.
Để duy trì sự ổn định của hệ thống điện, Nhật Bản đã triển khai Thị trường Cân bằng cung và cầu điện (Balancing Market ("BM")) từ ngày 1/4/2021. Thị trường này cho phép các đơn vị truyền tải và phân phối điện mua công suất dự phòng nhằm:
- Điều chỉnh tần số: Duy trì tần số ổn định trong hệ thống điện.
- Cân bằng cung – cầu: Xử lý chênh lệch giữa lượng điện sản xuất và nhu cầu tiêu thụ.
- Ứng phó với sự cố: Bổ sung nguồn lực khi xảy ra sự cố phát điện hoặc các biến động bất ngờ.
Từ năm tài chính 2024, thị trường Cân bằng cung và cầu điện (BM) đã triển khai đầy đủ các nhóm sản phẩm dự phòng.
Trong cơ chế này, hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin (Battery Energy Storage System ("BESS")) là một trong những nguồn lực có thể tham gia nếu đáp ứng các điều kiện kỹ thuật. Pin có thể tích trữ điện khi nguồn cung dồi dào và cung cấp lại khi cần, góp phần ổn định hệ thống điện và tăng khả năng sử dụng năng lượng tái tạo.
Những thay đổi trên cho thấy quá trình chuyển dịch năng lượng tại Nhật Bản không chỉ đòi hỏi nguồn điện sạch mà còn cần giải pháp lưu trữ và điều tiết nguồn điện hiệu quả.
1.3. Chính sách hỗ trợ tạo điều kiện cho startup đổi mới công nghệ
Bên cạnh nhu cầu về năng lượng sạch và lưu trữ điện, Nhật Bản còn thúc đẩy nghiên cứu, phát triển và thương mại hóa công nghệ mới. Đây là cơ hội để startup nước ngoài có giải pháp năng lượng tiềm năng tìm kiếm nguồn hỗ trợ, đối tác nghiên cứu và cơ hội thử nghiệm sản phẩm tại Nhật Bản.
Theo METI, Chính phủ Nhật Bản triển khai nhiều chính sách thúc đẩy đổi mới công nghệ. Trong đó, Tổ chức Phát triển Công nghệ Công nghiệp và Năng lượng Mới Nhật Bản (NEDO) hỗ trợ các dự án nghiên cứu và phát triển công nghệ. Một số hướng hỗ trợ đáng chú ý gồm:
- Hỗ trợ nghiên cứu và phát triển: Giúp doanh nghiệp vừa và nhỏ, startup đánh giá tính khả thi, hoàn thiện công nghệ và phát triển giải pháp năng lượng mới.
- Hỗ trợ startup công nghệ chuyên sâu: Chương trình Deep-Tech Startups Support Program trong lĩnh vực chuyển đổi xanh (GX) hỗ trợ quá trình nghiên cứu, phát triển sản phẩm và chuẩn bị thương mại hóa công nghệ.
- Kết nối đối tác và thử nghiệm công nghệ: Tạo cơ hội hợp tác với doanh nghiệp Nhật Bản, trường đại học, viện nghiên cứu và nhà đầu tư để kiểm chứng, hoàn thiện giải pháp trước khi đưa ra thị trường.
2. Những lĩnh vực năng lượng nào phù hợp để doanh nghiệp nước ngoài khởi nghiệp tại Nhật Bản?
Doanh nghiệp nước ngoài có thể cân nhắc 5 lĩnh vực khi khởi nghiệp trong ngành năng lượng tại Nhật Bản gồm: điện gió ngoài khơi, năng lượng sinh khối, năng lượng mặt trời, hydro và công nghệ pin nhiên liệu, pin lưu trữ năng lượng.
Mỗi lĩnh vực mang đến cơ hội kinh doanh khác nhau, từ phát triển dự án năng lượng, cung cấp thiết bị đến ứng dụng công nghệ và triển khai giải pháp kỹ thuật.
Việc lựa chọn lĩnh vực phù hợp cần dựa trên nhu cầu thị trường, năng lực công nghệ, nguồn vốn và khả năng hợp tác với đối tác địa phương. Doanh nghiệp cũng cần xem xét các yêu cầu pháp lý, điều kiện triển khai dự án và chính sách hỗ trợ tương ứng với từng lĩnh vực.
Khởi nghiệp trong ngành năng lượng tại Nhật Bản không nhất thiết phải đầu tư xây dựng nhà máy điện hoặc trực tiếp sản xuất điện. Doanh nghiệp có thể gia nhập thị trường với mức đầu tư phù hợp hơn thông qua cung cấp thiết bị, phát triển phần mềm quản lý năng lượng, tích hợp hệ thống, cung ứng nguyên liệu hoặc cung cấp dịch vụ kỹ thuật chuyên biệt.

Các lĩnh vực công nghệ năng lượng và môi trường tại Nhật Bản (Nguồn: Tổ chức Phát triển Công nghệ Công nghiệp và Năng lượng Mới Nhật Bản (NEDO))
Để giúp doanh nghiệp dễ dàng so sánh và lựa chọn hướng đầu tư, chuyên gia GLA tổng hợp 5 lĩnh vực năng lượng tiềm năng tại Nhật Bản dựa trên các số liệu và định hướng phát triển được JETRO công bố:
| Lĩnh vực | Số liệu và định hướng phát triển | Cơ hội gia nhập thị trường cho startup |
| Điện gió ngoài khơi | Đặt mục tiêu đạt 10 GW công suất vào năm 2030 và 30–45 GW vào năm 2040. | Cung cấp linh kiện, phần mềm giám sát, dịch vụ kỹ thuật và bảo trì hệ thống điện gió. |
| Năng lượng sinh khối | Chiếm 3,7% tổng cơ cấu cung cấp năng lượng năm 2022. Tỷ trọng năng lượng sinh khối tăng qua các năm. | Phát triển thiết bị chuyển đổi sinh khối, công nghệ xử lý chất thải và giải pháp thu hồi năng lượng. |
| Năng lượng mặt trời | Chiếm 9,2% tổng sản lượng điện năm 2022, dẫn đầu trong các nguồn năng lượng tái tạo. | Phát triển hệ thống quản lý năng lượng HEMS/BEMS, pin mặt trời perovskite và giải pháp kết hợp điện mặt trời với lưu trữ điện. |
| Hydro và pin nhiên liệu | Nhật Bản đặt mục tiêu cung cấp 3 triệu tấn hydro vào năm 2030 và 12 triệu tấn vào năm 2040. | Cung cấp thiết bị điện phân, công nghệ lưu trữ, vận chuyển hydro và giải pháp pin nhiên liệu. |
| Pin lưu trữ năng lượng | Đặt mục tiêu nâng năng lực sản xuất pin trong nước lên 150 GWh/năm vào năm 2030. | Phát triển hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin (BESS), hệ thống quản lý pin (BMS), dịch vụ lắp đặt và bảo trì. |
2.1. Điện gió ngoài khơi
Điện gió ngoài khơi là lĩnh vực được Nhật Bản thúc đẩy phát triển nhằm mở rộng nguồn năng lượng tái tạo. Theo JETRO, đến cuối tháng 12/2023, Nhật Bản có 57 tua-bin điện gió ngoài khơi (基) tại 10 khu vực, gồm 6 khu vực ngoài khơi hoàn toàn và 4 khu vực bán ngoài khơi (sát bờ).
Chính phủ đặt mục tiêu hình thành các dự án điện gió ngoài khơi với tổng công suất 10 GW vào năm 2030 và 30 đến 45 GW vào năm 2040.
Sự phát triển của thị trường mở ra cơ hội để doanh nghiệp nước ngoài tham gia vào nhiều khâu của chuỗi cung ứng năng lượng tại Nhật Bản, từ cung cấp thiết bị, phát triển công nghệ đến triển khai dịch vụ kỹ thuật.
Doanh nghiệp nước ngoài có thể cân nhắc các mô hình kinh doanh sau khi muốn tham gia thị trường điện gió ngoài khơi tại Nhật Bản:
- Cung cấp thiết bị: Phân phối cáp điện, linh kiện, cảm biến và thiết bị chuyên dụng phục vụ các dự án điện gió ngoài khơi.
- Phát triển công nghệ: Xây dựng phần mềm giám sát từ xa, phân tích dữ liệu vận hành và hỗ trợ dự báo sự cố thiết bị.
- Cung cấp dịch vụ kỹ thuật: Thực hiện khảo sát, kiểm tra, bảo trì và đánh giá hiệu suất hệ thống.
- Hợp tác với doanh nghiệp Nhật Bản: Cung cấp công nghệ, linh kiện hoặc dịch vụ chuyên môn cho các nhà phát triển dự án và nhà thầu trong nước.
Điện gió ngoài khơi đòi hỏi năng lực kỹ thuật chuyên sâu, khả năng đáp ứng tiêu chuẩn dự án và sự phối hợp với đối tác địa phương.
Với startup mới gia nhập thị trường, cung cấp linh kiện, phát triển phần mềm chuyên dụng hoặc triển khai dịch vụ kỹ thuật theo thế mạnh sẵn có là hướng tiếp cận thực tế hơn so với tự đầu tư toàn bộ dự án.
2.2. Năng lượng sinh khối (Biomass)
Năng lượng sinh khối (Biomass) là một trong những lĩnh vực năng lượng tái tạo được Nhật Bản phát triển, mở ra cơ hội cho doanh nghiệp nước ngoài tham gia vào chuỗi cung ứng nhiên liệu, sản xuất thiết bị chuyển đổi năng lượng và phát triển công nghệ xử lý nguyên liệu hữu cơ.
Theo Cơ quan Xúc tiến Thương mại Nhật Bản (JETRO), năng lượng sinh khối chiếm 3,7% cơ cấu cung cấp năng lượng năm 2022 và tỷ trọng này tăng qua từng năm. Doanh nghiệp quốc tế có thể tham gia thông qua đầu tư trực tiếp hoặc hợp tác với các đối tác bản địa.
Nguồn nguyên liệu sinh khối tại Nhật Bản bao gồm gỗ vụn, phụ phẩm nông nghiệp, chất thải hữu cơ và nhiên liệu sinh khối nhập khẩu (viên nén gỗ, vỏ hạt cọ PKS), được sử dụng để sản xuất điện, nhiệt năng hoặc khí sinh học. Trong lĩnh vực này, doanh nghiệp nước ngoài có thể cân nhắc các mô hình kinh doanh sau:
- Phát triển công nghệ sản xuất năng lượng: Cung cấp thiết bị, giải pháp kỹ thuật hoặc công nghệ chuyển đổi chất thải hữu cơ thành điện năng, nhiệt năng và khí sinh học (biogas).
- Xử lý chất thải kết hợp thu hồi năng lượng: Hợp tác với doanh nghiệp xử lý nước thải, chất thải công nghiệp hoặc chất thải hữu cơ để phát triển hệ thống thu hồi khí methane và sản xuất năng lượng.
- Cung cấp dịch vụ kỹ thuật và vận hành: Tham gia thiết kế, bảo trì, tối ưu hiệu suất và quản lý vận hành các nhà máy điện sinh khối.
Theo JETRO, chi phí nhiên liệu chiếm phần lớn chi phí phát điện sinh khối. Theo Bảng cung cầu gỗ năm 2024 của Cơ quan Lâm nghiệp Nhật Bản (林野庁, 2025), lượng gỗ nhiên liệu nhập khẩu tăng 12,6% so với năm trước, cao hơn mức tăng 9,7% của gỗ nhiên liệu trong nước. Điều này khiến việc đảm bảo nguồn cung nguyên liệu ổn định trở thành yếu tố quan trọng đối với hiệu quả đầu tư.
Để đánh giá tính khả thi tài chính của dự án tại Nhật Bản, doanh nghiệp nên tìm hiểu hai cơ chế hỗ trợ doanh thu từ điện năng sau:
- Cơ chế giá mua điện cố định (Feed-in Tariff ("FIT")): Giúp doanh nghiệp xác định mức giá mua điện được áp dụng trong thời gian quy định, từ đó dự báo doanh thu của dự án.
- Cơ chế trợ cấp giá điện (Feed-in Premium ("FIP")): Giúp doanh nghiệp đánh giá khoản trợ cấp cộng thêm trên giá bán điện thị trường, từ đó tính toán doanh thu và mức độ biến động dòng tiền.
2.3. Năng lượng mặt trời (Solar Energy)
Điện mặt trời tại Nhật Bản chiếm 9,2% cơ cấu nguồn điện năm 2022, tương đương 92,6 tỷ kWh, cao nhất trong các nguồn năng lượng tái tạo. Quy mô này tạo cơ hội phát triển cho các giải pháp sản xuất, quản lý và tối ưu hóa năng lượng.
Bên cạnh việc mở rộng ứng dụng điện mặt trời, các định hướng phát triển còn tập trung vào hệ thống quản lý năng lượng và công nghệ pin mặt trời thế hệ mới. Doanh nghiệp nước ngoài có thể quan tâm đến một số hướng phát triển của thị trường Nhật Bản như:
- Ứng dụng hệ thống quản lý năng lượng: Phát triển hệ thống quản lý năng lượng cho nhà ở (Home Energy Management System ("HEMS")) và cho tòa nhà thương mại (Building Energy Management System ("BEMS")) nhằm theo dõi mức tiêu thụ điện, tối ưu vận hành và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng.
- Thương mại hóa pin mặt trời thế hệ mới: Nghiên cứu, cung cấp hoặc ứng dụng pin mặt trời perovskite, công nghệ có tiềm năng triển khai trên tường và các bề mặt không phù hợp với tấm pin mặt trời truyền thống.
- Phát triển công nghệ và hợp tác nghiên cứu: Hợp tác với doanh nghiệp, trường đại học và cơ quan nghiên cứu tại Nhật Bản để cải thiện hiệu suất, độ bền và khả năng thương mại hóa các công nghệ pin mặt trời mới.
Từ những định hướng này, doanh nghiệp nước ngoài có thể cân nhắc các mô hình kinh doanh sau:
- Phát triển và vận hành dự án điện mặt trời: Đầu tư hệ thống điện mặt trời trên mái nhà xưởng, tòa nhà thương mại hoặc các địa điểm phù hợp để cung cấp điện phục vụ hoạt động sản xuất và kinh doanh.
- Cung cấp thiết bị và giải pháp kỹ thuật: Phân phối tấm pin quang điện, bộ biến tần, hệ thống lưu trữ điện và phần mềm giám sát, tối ưu hiệu suất hệ thống.
- Cung cấp dịch vụ lắp đặt và bảo trì: Hợp tác với doanh nghiệp Nhật Bản để triển khai, kiểm tra và bảo dưỡng hệ thống điện mặt trời cho khách hàng công nghiệp và thương mại.
- Phát triển giải pháp điện mặt trời kết hợp lưu trữ: Tích hợp pin lưu trữ nhằm tăng khả năng sử dụng điện tự sản xuất, tối ưu chi phí năng lượng và nâng cao tính chủ động về nguồn điện.
2.4. Hydro và công nghệ pin nhiên liệu (Hydrogen & Fuel Cell)
Nhật Bản đang đẩy mạnh nghiên cứu, phát triển và thương mại hóa công nghệ hydro, hướng đến ứng dụng trong phát điện, công nghiệp và giao thông vận tải.
Theo Chiến lược Hydro Cơ bản sửa đổi năm 2023 (JETRO tổng hợp), Nhật Bản đặt mục tiêu cung ứng 3 triệu tấn hydro vào năm 2030, 12 triệu tấn (bao gồm amoniac) vào năm 2040 và 20 triệu tấn vào năm 2050.
Bên cạnh việc phát triển công nghệ phát điện bằng hydro và amoniac, Nhật Bản cũng chú trọng xây dựng chuỗi cung ứng hydro, bao gồm sản xuất, lưu trữ và vận chuyển bằng đường biển. Đây là cơ sở để doanh nghiệp nước ngoài xem xét cơ hội tham gia vào các khâu công nghệ và cung ứng thiết bị trong lĩnh vực này.
Doanh nghiệp nước ngoài có thể cân nhắc các mô hình kinh doanh sau:
- Sản xuất và cung ứng hydro: Phát triển công nghệ sản xuất hydro phát thải thấp, cung cấp thiết bị điện phân nước hoặc hợp tác với doanh nghiệp Nhật Bản để xây dựng chuỗi cung ứng nhiên liệu.
- Cung cấp công nghệ pin nhiên liệu: Phát triển hoặc phân phối hệ thống pin nhiên liệu, chuyển đổi năng lượng hóa học của hydro thành điện năng, phục vụ các ứng dụng trong công nghiệp, tòa nhà và giao thông vận tải.
- Phát triển giải pháp lưu trữ và vận chuyển hydro: Cung cấp thiết bị nén, bồn chứa và công nghệ vận chuyển hydro, đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và an toàn trong quá trình phân phối.
- Ứng dụng hydro và các hợp chất chứa hydro: Cung cấp công nghệ, thiết bị hoặc giải pháp sử dụng hydro và amoniac trong phát điện, cung cấp nhiệt và các quy trình công nghiệp nhằm giảm phát thải.
Trước khi đầu tư, doanh nghiệp cần đánh giá chi phí sản xuất, khả năng tiếp cận nguồn cung và nhu cầu tiêu thụ hydro tại thị trường mục tiêu.
Việc xem xét hạ tầng lưu trữ, vận chuyển và các yêu cầu an toàn giúp doanh nghiệp xác định phân khúc kinh doanh phù hợp, lựa chọn đối tác tại Nhật Bản và đánh giá tính khả thi tài chính của dự án.
2.5. Pin lưu trữ năng lượng (Energy Storage Batteries)
Nhật Bản đang thúc đẩy đầu tư vào ngành pin lưu trữ năng lượng nhằm củng cố năng lực sản xuất trong nước và đảm bảo nguồn cung pin phục vụ quá trình chuyển đổi năng lượng.
Theo Chiến lược ngành pin lưu trữ (8/2022), Chính phủ Nhật Bản đặt mục tiêu nâng năng lực sản xuất pin trong nước lên 150 GWh/năm vào năm 2030 và khuyến khích sự tham gia của khu vực tư nhân vào chuỗi giá trị pin.
Song song với việc phát triển sản xuất trong nước, Nhật Bản tăng cường hợp tác quốc tế để đảm bảo nguồn cung khoáng sản quan trọng phục vụ sản xuất pin.
Những định hướng này mở ra cơ hội cho doanh nghiệp nước ngoài tham gia vào các khâu cung ứng thiết bị, tích hợp hệ thống và phát triển công nghệ lưu trữ. Một số mô hình kinh doanh có thể cân nhắc gồm:
- Cung cấp hệ thống pin lưu trữ: Phân phối hoặc phát triển pin lithium-ion, hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin (BESS) và thiết bị quản lý pin cho hộ gia đình, tòa nhà thương mại và cơ sở công nghiệp.
- Tích hợp pin lưu trữ với năng lượng tái tạo: Triển khai giải pháp kết hợp pin lưu trữ với hệ thống điện mặt trời hoặc điện gió nhằm tăng khả năng sử dụng điện tại chỗ và giảm phụ thuộc vào điện lưới.
- Phát triển công nghệ quản lý pin: Cung cấp hệ thống quản lý pin (BMS) và phần mềm điều khiển sạc – xả để giám sát trạng thái pin, tối ưu hiệu suất và kéo dài tuổi thọ thiết bị.
- Cung cấp dịch vụ lắp đặt và bảo trì: Hợp tác với doanh nghiệp Nhật Bản để thiết kế, triển khai, giám sát và bảo dưỡng hệ thống lưu trữ cho khách hàng dân dụng và công nghiệp.
Trước khi gia nhập thị trường, doanh nghiệp cần xác định phân khúc khách hàng mục tiêu, đánh giá khả năng cạnh tranh của công nghệ và tính toán chi phí đầu tư trong toàn bộ vòng đời hệ thống.
Doanh nghiệp nước ngoài cũng cần tìm hiểu các tiêu chuẩn an toàn, yêu cầu kỹ thuật đấu nối và chính sách hỗ trợ hiện hành tại Nhật Bản để xác định điều kiện triển khai, dự báo thời gian hoàn vốn và lựa chọn mô hình kinh doanh phù hợp.
3. Nhật Bản có những chính sách hỗ trợ nào cho startup trong lĩnh vực năng lượng?
Nhật Bản triển khai nhiều chương trình hỗ trợ nghiên cứu, phát triển và thương mại hóa công nghệ năng lượng mới thông qua NEDO. Các chương trình tập trung vào những lĩnh vực như điện mặt trời, điện gió, sinh khối, hydro, pin nhiên liệu, pin lưu trữ năng lượng và hệ thống quản lý năng lượng.
Dưới đây là bảng tổng hợp do chuyên gia GLA biên soạn, giúp doanh nghiệp so sánh mức hỗ trợ và xác định chương trình phù hợp với từng giai đoạn phát triển công nghệ.
| Chương trình | Mức hỗ trợ tối đa tham khảo | Đối tượng phù hợp |
| Hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ, startup phát triển năng lượng mới của NEDO | Từ 10 triệu đến 150 triệu JPY, tùy giai đoạn | Startup cần vốn cho nghiên cứu tính khả thi, nghiên cứu nền tảng hoặc phát triển ứng dụng thương mại |
| Chương trình hỗ trợ startup công nghệ chuyên sâu trong lĩnh vực chuyển đổi xanh (DTSU/GX) | Tối đa 2,5 tỷ JPY ở giai đoạn trình diễn sản xuất hàng loạt (DMP) | Startup cần nguồn lực lớn để hoàn thiện công nghệ, thử nghiệm và mở rộng sản xuất |
| Chương trình hỗ trợ phát triển kinh doanh và thương mại hóa công nghệ xanh (GX_UPP) | Tối đa 5 tỷ JPY/dự án | Startup có công nghệ đủ trưởng thành, cần đầu tư để thương mại hóa sản phẩm và mở rộng kinh doanh |
Điều kiện quan trọng cần lưu ý: Theo thông báo tuyển chọn của NEDO năm tài khóa 2025, đơn vị nộp hồ sơ phải là doanh nghiệp vừa và nhỏ được đăng ký tại Nhật Bản theo loại hình công ty cổ phần (KK), công ty trách nhiệm hữu hạn (GK), hoặc các loại hình doanh nghiệp khác.
Ngoài ra công ty này còn phải có cơ sở nghiên cứu và phát triển chính đặt tại Nhật Bản.
Điều này đồng nghĩa với việc startup nước ngoài cần thành lập pháp nhân tại Nhật Bản và đáp ứng các điều kiện liên quan trước khi nộp hồ sơ xin hỗ trợ từ NEDO.
1. Chương trình hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ, startup phát triển năng lượng mới của NEDO
Tổ chức Phát triển Công nghệ Công nghiệp và Năng lượng Mới Nhật Bản (NEDO) triển khai chương trình hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ, startup phát triển năng lượng mới (New Energy SMEs/Startups Support Scheme) nhằm thúc đẩy nghiên cứu, phát triển và thương mại hóa công nghệ năng lượng mới, bao gồm điện mặt trời, điện gió, sinh khối, hydro, pin nhiên liệu, pin lưu trữ năng lượng và hệ thống quản lý năng lượng.

Điều kiện đăng ký tham gia chương trình hỗ trợ startup của NEDO Nhật Bản
NEDO phân bổ mức hỗ trợ theo từng giai đoạn phát triển công nghệ, từ nghiên cứu tính khả thi đến phát triển ứng dụng thương mại:
- Nghiên cứu tính khả thi (Feasibility Study): Hỗ trợ nghiên cứu thị trường, đánh giá khả năng ứng dụng công nghệ và xây dựng kế hoạch kinh doanh.
- Nghiên cứu nền tảng (Fundamental Research): Hỗ trợ hoàn thiện công nghệ, phát triển nguyên mẫu và kiểm chứng các yếu tố kỹ thuật trước khi thương mại hóa.
- Nghiên cứu ứng dụng thương mại (R&D on Commercial Applications): Hỗ trợ phát triển công nghệ phục vụ nhu cầu thực tế và triển khai nghiên cứu trình diễn các giải pháp có tiềm năng thương mại hóa.
Theo thông tin công bố cho năm tài khóa 2025, mức hỗ trợ tối đa của một số giai đoạn như sau:
| Giai đoạn | Mức hỗ trợ tối đa | Tỷ lệ hỗ trợ | Thời gian |
| Phase A: Nghiên cứu tính khả thi | 10 triệu JPY | 8/10 | Trong 1 năm |
| Phase B: Nghiên cứu nền tảng | 50 triệu JPY | 8/10 | Thông thường trong 2 năm |
| Phase α: Nghiên cứu tính khả thi theo hướng phát triển thị trường mới | 10 triệu JPY | 2/3 | Trong 1 năm |
| Phase β: Nghiên cứu nền tảng theo hướng phát triển thị trường mới | 70 triệu JPY | 2/3 | Thông thường trong 2 năm |
| Phase C: Nghiên cứu ứng dụng thương mại | 150 triệu JPY | 2/3 | Thông thường trong 2 năm |
2. Chương trình hỗ trợ startup công nghệ chuyên sâu trong lĩnh vực chuyển đổi xanh (DTSU/GX)
Tổ chức Phát triển Công nghệ Công nghiệp và Năng lượng Mới Nhật Bản (NEDO) triển khai chương trình hỗ trợ startup công nghệ chuyên sâu (Deep-Tech Startups Support Program ("DTSU")) và chương trình dành cho startup trong lĩnh vực chuyển đổi xanh (GX).
Các chương trình này hướng đến những công nghệ có tiềm năng thúc đẩy trung hòa carbon, tuần hoàn tài nguyên và nâng cao an ninh kinh tế, đặc biệt là các dự án cần vốn đầu tư lớn, thời gian nghiên cứu dài và có rủi ro công nghệ cao.
Đối với ngành năng lượng, chương trình phù hợp với startup phát triển công nghệ pin lưu trữ năng lượng, hydro, pin nhiên liệu, năng lượng tái tạo, vật liệu mới và giải pháp nâng cao hiệu suất sử dụng năng lượng. NEDO xem xét hỗ trợ theo ba giai đoạn phát triển chính:
- Giai đoạn nghiên cứu và phát triển ban đầu (Seed-stage Technology-based Startups ("STS")): Hỗ trợ nghiên cứu công nghệ nền tảng, phát triển nguyên mẫu và đánh giá tính khả thi thương mại.
- Giai đoạn phát triển sản phẩm và thương mại hóa (Product Commercialization Alliance ("PCA")): Hỗ trợ hoàn thiện nguyên mẫu, phát triển công nghệ sản xuất ban đầu và đánh giá khả năng tiếp cận thị trường.
- Giai đoạn trình diễn sản xuất hàng loạt (Demonstration of Mass Production ("DMP")): Hỗ trợ thử nghiệm và xây dựng năng lực sản xuất cần thiết để thương mại hóa công nghệ ở quy mô lớn.
Dưới đây là bảng tổng hợp do chuyên gia GLA biên soạn, giúp doanh nghiệp nắm rõ mức hỗ trợ theo từng giai đoạn của chương trình DTSU/GX
| Giai đoạn | Thời gian triển khai tối đa | Tỷ lệ hỗ trợ của NEDO | Mức trợ cấp tối đa |
| Giai đoạn nghiên cứu và phát triển ban đầu (STS) | Tối đa 4 năm/giai đoạn | Không vượt quá 2/3 chi phí đủ điều kiện | 300 triệu JPY hoặc 500 triệu JPY |
| Giai đoạn phát triển sản phẩm và thương mại hóa (PCA) | Tối đa 4 năm/giai đoạn | Không vượt quá 2/3 chi phí đủ điều kiện | 500 triệu JPY hoặc 1 tỷ JPY |
| Giai đoạn trình diễn sản xuất hàng loạt (DMP) | Tối đa 4 năm/giai đoạn | Không vượt quá 2/3 hoặc 1/2 chi phí đủ điều kiện | 2,5 tỷ JPY |
| Tổng cộng | Tối đa 6 năm khi tham gia xuyên suốt nhiều giai đoạn | Tùy điều kiện từng giai đoạn | Tối đa 3 tỷ JPY |
3. Hỗ trợ phát triển kinh doanh và thương mại hóa công nghệ xanh (GX_UPP)
Chương trình thúc đẩy doanh nghiệp kỳ lân trong lĩnh vực chuyển đổi xanh (Unicorn Promotion Program in the Green Transformation Field ("GX_UPP")) hỗ trợ startup công nghệ chuyên sâu chuyển từ giai đoạn nghiên cứu và phát triển (R&D) sang thương mại hóa sản phẩm và mở rộng quy mô kinh doanh.
Chương trình phù hợp với các dự án đã đạt mức độ trưởng thành công nghệ nhất định như pin lưu trữ năng lượng, công nghệ giảm phát thải và các giải pháp năng lượng xanh có tiềm năng thương mại hóa. Các hoạt động có thể được xem xét hỗ trợ bao gồm:
- Đầu tư thiết bị và phần mềm: Trang bị máy móc, thiết bị và phần mềm cần thiết để sản xuất, cung cấp sản phẩm hoặc triển khai dịch vụ thương mại.
- Thử nghiệm sản phẩm trong thực tế: Triển khai dự án trình diễn với khách hàng nhằm kiểm chứng hiệu quả và khả năng ứng dụng của công nghệ.
- Hoàn thiện sản phẩm: Cải thiện chất lượng, chi phí và quy trình cung ứng để đáp ứng nhu cầu thị trường.
- Mở rộng hoạt động kinh doanh: Phát triển năng lực sản xuất, hoàn thiện quy trình vận hành và xây dựng quan hệ đối tác để tiếp cận thị trường ở quy mô lớn hơn.
Dưới đây là bảng tổng hợp do chuyên gia GLA biên soạn, giúp doanh nghiệp so sánh mức trợ cấp, thời gian triển khai và điều kiện tài chính của từng chương trình.
| Tiêu chí | Chương trình trong lĩnh vực chuyển đổi xanh (GX_UPP) | Chương trình thúc đẩy doanh nghiệp kỳ lân lĩnh vực công nghệ chuyên sâu (UPP) |
| Mức trợ cấp tối đa | 5 tỷ JPY | 3 tỷ JPY |
| Thời gian thực hiện | Tối đa 4 năm | Tối đa 3 năm, đến tháng 3/2028 |
| Tỷ lệ hỗ trợ của NEDO | Không vượt quá 1/2 chi phí đủ điều kiện | Không vượt quá 1/2 nếu cam kết huy động vốn đầu tư từ 1/4 chi phí đủ điều kiện trở lên; các trường hợp khác không vượt quá 1/3 |
| Tổng chi phí dự án tối thiểu | 1 tỷ JPY | 1 tỷ JPY |
4. Người nước ngoài cần đáp ứng điều kiện gì để kinh doanh năng lượng tại Nhật Bản?
Để kinh doanh trong lĩnh vực năng lượng tại Nhật Bản, doanh nghiệp nước ngoài cần hoàn tất thủ tục đăng ký thành lập công ty tại Nhật Bản và đáp ứng các yêu cầu pháp lý tương ứng với mô hình hoạt động dự kiến.
Dưới đây là bảng tổng hợp do chuyên gia GLA biên soạn, giúp doanh nghiệp nắm nhanh các điều kiện cơ bản cần đáp ứng khi đầu tư và kinh doanh trong lĩnh vực năng lượng tại Nhật Bản.
| Điều kiện | Nội dung cần thực hiện |
| Thành lập hoặc đăng ký pháp nhân tại Nhật Bản | Nhà đầu tư nước ngoài có thể thành lập công ty trách nhiệm hữu hạn (Godo Kaisha ("GK")) hoặc công ty cổ phần (Kabushiki Kaisha ("KK")) tại Nhật Bản. |
| Đáp ứng điều kiện lưu trú khi trực tiếp quản lý doanh nghiệp | Người nước ngoài muốn trực tiếp sinh sống và điều hành doanh nghiệp năng lượng tại Nhật Bản cần có tư cách lưu trú cho phép thực hiện hoạt động này. Nhà đầu tư có thể xem xét tư cách lưu trú Kinh doanh và Quản lý (Business Manager) hoặc chương trình Thị thực khởi nghiệp (Startup Visa) để chuẩn bị thành lập doanh nghiệp.
|
| Hoàn thành giấy phép và thủ tục chuyên ngành | Doanh nghiệp cần xác định các giấy phép, đăng ký và thủ tục pháp lý tương ứng với hoạt động kinh doanh năng lượng tại Nhật Bản:
|
| Kiểm tra quy định về đầu tư nước ngoài | Nhà đầu tư cần xác định khoản đầu tư vào doanh nghiệp hoặc dự án năng lượng tại Nhật Bản có thuộc diện phải thông báo trước hoặc báo cáo sau đầu tư theo Luật Ngoại hối và Ngoại thương (Foreign Exchange and Foreign Trade Act ("FEFTA")) hay không. Nghĩa vụ thông báo/báo cáo phụ thuộc vào lĩnh vực kinh doanh, hình thức đầu tư và các điều kiện áp dụng, đặc biệt đối với những ngành liên quan đến an ninh quốc gia hoặc cơ sở hạ tầng trọng yếu. Doanh nghiệp nên kiểm tra quy định hiện hành với cơ quan có thẩm quyền trước khi thực hiện giao dịch đầu tư. |
| Đáp ứng điều kiện của chương trình hỗ trợ | Doanh nghiệp muốn nhận hỗ trợ tài chính từ NEDO hoặc các chương trình thuộc sáng kiến Chuyển đổi xanh (GX) cần đáp ứng tiêu chí tuyển chọn của từng chương trình. Các điều kiện bao gồm tư cách pháp nhân, quy mô doanh nghiệp, địa điểm nghiên cứu và phát triển công nghệ, giai đoạn triển khai dự án, chi phí đủ điều kiện hỗ trợ và tỷ lệ vốn đối ứng. |
Lưu ý quan trọng: Doanh nghiệp nước ngoài không được thường xuyên thực hiện các hoạt động kinh doanh tại Nhật Bản khi chưa hoàn tất thủ tục đăng ký hiện diện kinh doanh theo quy định.
Theo Bộ Tư pháp Nhật Bản (MOJ), người thực hiện giao dịch khi chưa đăng ký có thể bị áp dụng tiền phạt hành chính (過料) với mức tương đương thuế đăng ký thành lập công ty (Luật Công ty Nhật Bản, Điều 979).
Ngoài ra, người đại diện tại Nhật Bản không đăng ký đúng thời hạn có thể bị áp dụng tiền phạt hành chính (過料) đến 1 triệu JPY (Luật Công ty Nhật Bản, Điều 976).
5. Quy trình thành lập công ty để kinh doanh trong lĩnh vực năng lượng tại Nhật Bản
Quy trình gồm 5 bước: xác định mô hình kinh doanh, chuẩn bị hồ sơ và đăng ký tại Cục Pháp vụ, nộp thông báo thành lập cho cơ quan thuế trong 2 tháng, mở tài khoản ngân hàng và hoàn tất thủ tục chuyên ngành.
Để hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn bị cho kế hoạch mở rộng thị trường, GLA tổng hợp quy trình thành lập công ty kinh doanh trong lĩnh vực năng lượng tại Nhật Bản qua 5 bước sau:
| Quy trình | Nội dung thực hiện |
| Bước 1: Xác định mô hình kinh doanh | Lựa chọn hình thức hiện diện, loại hình doanh nghiệp và rà soát các chương trình hỗ trợ phù hợp của Chính phủ Nhật Bản. |
| Bước 2: Chuẩn bị hồ sơ thành lập | Chuẩn bị điều lệ công ty, giấy tờ người đại diện, hồ sơ góp vốn và hồ sơ đăng ký con dấu. |
| Bước 3: Thông báo thành lập với cơ quan thuế | Nộp thông báo thành lập pháp nhân cho cơ quan thuế có thẩm quyền trong vòng 2 tháng kể từ ngày thành lập. |
| Bước 4: Mở tài khoản ngân hàng | Mở tài khoản đứng tên pháp nhân để phục vụ các giao dịch và quản lý dòng tiền doanh nghiệp. |
| Bước 5: Hoàn tất thủ tục chuyên ngành | Xác định và thực hiện các thủ tục cấp phép, đăng ký và điều kiện chuyên ngành năng lượng theo mô hình kinh doanh. |
Bước 1: Xác định mô hình kinh doanh và hình thức hiện diện
Trước khi thành lập doanh nghiệp tại Nhật Bản, doanh nghiệp cần xác định phạm vi hoạt động để lựa chọn hình thức hiện diện phù hợp.
- Xác định lĩnh vực hoạt động: Phát triển dự án điện mặt trời, điện sinh khối, cung cấp thiết bị, nghiên cứu công nghệ hoặc bán lẻ điện.
- Lựa chọn hình thức hiện diện: Thành lập công ty trách nhiệm hữu hạn (GK), công ty cổ phần (KK) hoặc đăng ký chi nhánh của doanh nghiệp nước ngoài tại Nhật Bản.
Sau khi đã xác định mô hình kinh doanh, doanh nghiệp có thể đối chiếu lĩnh vực hoạt động và giai đoạn phát triển công nghệ với các chương trình hỗ trợ của Nhật Bản để chuẩn bị hồ sơ phù hợp với điều kiện của từng chương trình và hoàn tất các thủ tục pháp lý cần thiết trước khi triển khai dự án.
Bước 2: Chuẩn bị hồ sơ và thành lập doanh nghiệp năng lượng tại Nhật Bản
Sau khi xác định mô hình kinh doanh và hình thức hiện diện, doanh nghiệp cần chuẩn bị hồ sơ đăng ký thành lập công ty tại Nhật Bản. Hồ sơ và thủ tục cụ thể phụ thuộc vào loại hình pháp nhân được lựa chọn. Tuy nhiên, các hồ sơ cơ bản thường bao gồm:
- Điều lệ công ty: Ghi rõ tên công ty, mục đích hoạt động, địa chỉ trụ sở chính và các thông tin cần thiết về cơ cấu tổ chức.
- Giấy tờ xác nhận việc thành lập công ty: Bao gồm các tài liệu thể hiện quyết định thành lập và thông tin về thành viên, cổ đông hoặc người đại diện theo yêu cầu đối với từng loại hình doanh nghiệp.
- Giấy tờ chứng minh việc góp vốn: Xác nhận khoản vốn góp đã được thanh toán theo quy định.
- Giấy tờ xác minh danh tính và thông tin người đại diện: Cung cấp thông tin cần thiết để hoàn tất thủ tục đăng ký pháp nhân.
- Hồ sơ đăng ký con dấu: Chuẩn bị theo yêu cầu áp dụng đối với loại hình doanh nghiệp và phương thức nộp hồ sơ.
Sau khi hoàn thiện hồ sơ, doanh nghiệp nộp đơn đăng ký tại Cục Pháp vụ Nhật Bản (Legal Affairs Bureau ("LAB">>.
Lệ phí đăng ký thành lập phụ thuộc vào loại hình doanh nghiệp và vốn điều lệ, trong đó mức tối thiểu đối với công ty trách nhiệm hữu hạn (GK) là 60.000 JPY và công ty cổ phần (KK) là 150.000 JPY.
Doanh nghiệp cũng cần dự trù các chi phí khác như công chứng điều lệ (đối với KK), cấp giấy tờ và dịch thuật hồ sơ.
Bước 3: Nộp thông báo thành lập công ty
Doanh nghiệp cần nộp Thông báo thành lập pháp nhân (Notification of Corporation Establishment (NOCE>> cho cơ quan thuế có thẩm quyền trong vòng 2 tháng kể từ ngày thành lập pháp nhân. Hồ sơ thường bao gồm:
- Bản sao điều lệ công ty.
- Văn bản thành lập pháp nhân.
- Các tài liệu bổ sung theo yêu cầu của cơ quan thuế.
Ngoài thông báo thành lập, doanh nghiệp cần xác định các thủ tục đăng ký và kê khai thuế liên quan đến hoạt động kinh doanh, bao gồm thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập khấu trừ tại nguồn và thuế tiêu dùng (nếu có nghĩa vụ).
Bước 4: Mở tài khoản ngân hàng doanh nghiệp
Doanh nghiệp cần mở tài khoản ngân hàng đứng tên pháp nhân để nhận thanh toán từ khách hàng, thanh toán cho nhà cung cấp và quản lý dòng tiền. Hồ sơ mở tài khoản thường bao gồm:
- Giấy chứng nhận đăng ký pháp nhân.
- Điều lệ công ty.
- Giấy tờ xác minh danh tính người đại diện.
- Tài liệu mô tả hoạt động kinh doanh và mục đích sử dụng tài khoản.
Yêu cầu hồ sơ và điều kiện xét duyệt khác nhau tùy ngân hàng. Doanh nghiệp nên chuẩn bị đầy đủ tài liệu để thuận lợi cho quá trình thẩm định.
Theo kinh nghiệm hỗ trợ doanh nghiệp của GLA trong hơn 10 năm đồng hành, ngân hàng tại Nhật Bản thường đánh giá kỹ địa chỉ văn phòng, hồ sơ người đại diện và kế hoạch kinh doanh ngay từ hồ sơ đầu tiên.
Chuyên gia mở tài khoản ngân hàng tại GLA, sẽ trực tiếp hướng dẫn doanh nghiệp chuẩn bị bộ hồ sơ phù hợp với yêu cầu của từng ngân hàng.
GLA hỗ trợ doanh nghiệp hoàn thiện các thủ tục thuế, giúp doanh nghiệp từng bước xây dựng nền tảng pháp lý và tài chính phục vụ hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực năng lượng tại Nhật Bản.
Bước 5: Đăng ký giấy phép và hoàn tất thủ tục chuyên ngành năng lượng tại Nhật Bản
Sau khi thành lập pháp nhân, doanh nghiệp cần xác định các giấy phép, thủ tục đăng ký và điều kiện chuyên ngành áp dụng cho mô hình kinh doanh dự kiến tại Nhật Bản.
Trường hợp doanh nghiệp chỉ cung cấp thiết bị, công cụ hoặc chuyển giao công nghệ năng lượng, các yêu cầu pháp lý sẽ khác với trường hợp trực tiếp đầu tư, xây dựng hoặc vận hành dự án năng lượng.
Dưới đây là một số thủ tục doanh nghiệp cần xem xét tùy theo lĩnh vực và phạm vi hoạt động:
- Đăng ký kinh doanh bán lẻ điện: Áp dụng đối với hoạt động cung cấp điện cho khách hàng theo mô hình bán lẻ điện thuộc diện đăng ký.
- Thực hiện thủ tục đối với hoạt động phát điện: Xác định nghĩa vụ đăng ký, thông báo hoặc xin cấp phép tùy theo loại hình nhà máy điện, công suất và phương thức vận hành.
- Đánh giá tác động môi trường: Kiểm tra dự án có thuộc diện phải thực hiện đánh giá tác động môi trường hay không, căn cứ vào loại hình, quy mô và địa điểm triển khai.
- Hoàn tất thủ tục về đất đai và xây dựng: Rà soát điều kiện sử dụng đất, quy hoạch, chuyển đổi mục đích sử dụng đất (nếu có), giấy phép xây dựng và các yêu cầu liên quan đến việc lắp đặt, vận hành công trình năng lượng.
- Đáp ứng quy định an toàn sản phẩm PSE: Nếu nhập khẩu hoặc kinh doanh thiết bị điện thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật Nhật Bản, doanh nghiệp cần kiểm tra nghĩa vụ về tiêu chuẩn an toàn, đánh giá sự phù hợp và ghi nhãn PSE theo quy định áp dụng.
Chuyên gia GLA hỗ trợ doanh nghiệp rà soát các thủ tục cần thiết dựa trên mô hình kinh doanh và phạm vi hoạt động dự kiến, qua đó xác định những yêu cầu pháp lý cần đáp ứng trước khi triển khai hoạt động tại Nhật Bản.
6. GLA hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực năng lượng tại Nhật Bản như thế nào?
Khởi nghiệp trong lĩnh vực năng lượng tại Nhật Bản mở ra nhiều cơ hội nhờ mục tiêu đạt phát thải ròng bằng 0 (Net-Zero) vào năm 2050 và định hướng phát triển năng lượng tái tạo của Chính phủ Nhật Bản.
Tuy nhiên, doanh nghiệp cần lựa chọn mô hình kinh doanh phù hợp, hoàn tất thủ tục thành lập pháp nhân và đáp ứng các điều kiện chuyên ngành liên quan.
Với hơn 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tư vấn thành lập công ty quốc tế, GLA hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn bị kế hoạch gia nhập thị trường Nhật Bản thông qua:
- Tư vấn loại hình công ty phù hợp, hỗ trợ lựa chọn mô hình công ty trách nhiệm hữu hạn (GK) hoặc công ty cổ phần (KK), phù hợp với mục tiêu và định hướng kinh doanh tại Nhật Bản.
- Hướng dẫn chuẩn bị hồ sơ, đăng ký thành lập công ty tại Nhật Bản và thực hiện các thủ tục liên quan.
- Cung cấp dịch vụ thuế và kế toán, hỗ trợ kê khai thuế, lập báo cáo tài chính theo quy định hiện hành, đảm bảo tính chính xác và tối ưu chi phí.
- Hỗ trợ mở tài khoản ngân hàng doanh nghiệp, hướng dẫn chuẩn bị hồ sơ đăng ký và xác minh tài khoản tại ngân hàng phù hợp với nhu cầu giao dịch quốc tế.
- Tư vấn thủ tục chuyên ngành năng lượng, hỗ trợ doanh nghiệp xác định các yêu cầu pháp lý và giấy phép cần thiết theo mô hình hoạt động dự kiến tại Nhật Bản.
7. Những câu hỏi thường gặp về khởi nghiệp trong lĩnh vực năng lượng tại Nhật Bản
1. Doanh nghiệp nước ngoài có thể hợp tác với công ty Nhật Bản để phát triển kinh doanh năng lượng không?
Có. Doanh nghiệp nước ngoài có thể hợp tác với các công ty Nhật Bản để phát triển hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực năng lượng, bao gồm năng lượng tái tạo, điện gió ngoài khơi, điện mặt trời, lưu trữ năng lượng và công nghệ hydrogen.
Tùy thuộc vào mục tiêu kinh doanh và nguồn lực, doanh nghiệp có thể lựa chọn các hình thức hợp tác như hợp tác thương mại, thành lập liên doanh hoặc góp vốn đầu tư vào dự án năng lượng.
Tuy nhiên, mỗi hình thức hợp tác có những yêu cầu pháp lý và điều kiện đầu tư riêng tại Nhật Bản. Để đánh giá cơ hội hợp tác, doanh nghiệp cần tìm hiểu chính sách năng lượng của Nhật Bản, xác định đối tác phù hợp và kiểm tra các quy định liên quan.

Các lĩnh vực hợp tác trọng tâm giữa Nhật Bản và doanh nghiệp nước ngoài (Nguồn: JETRO - J-Bridge)
2. Có nên thành lập công ty tại Nhật Bản ngay từ khi bắt đầu kinh doanh không?
Không phải mọi doanh nghiệp đều cần thành lập pháp nhân ngay từ đầu. Doanh nghiệp có thể nghiên cứu thị trường và tìm đối tác trước. Tuy nhiên, cần thành lập pháp nhân khi giao dịch thường xuyên tại Nhật Bản, nộp hồ sơ hỗ trợ NEDO hoặc xin visa Kinh doanh và Quản lý.
3. Làm thế nào để doanh nghiệp nước ngoài tận dụng chương trình Startup Visa tại Nhật Bản?
Chương trình Startup Visa Nhật Bản tạo điều kiện cho chủ doanh nghiệp nước ngoài chuẩn bị thành lập công ty tại Nhật Bản trước khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện để xin tư cách lưu trú dành cho người quản lý, điều hành doanh nghiệp tại Nhật Bản (Business Manager).
Thời gian chuẩn bị có thể lên đến 2 năm, tùy chương trình và địa phương áp dụng.
Chủ doanh nghiệp nước ngoài có thể tận dụng chương trình này để:
- Hoàn thiện mô hình kinh doanh, xác định thị trường mục tiêu và lập kế hoạch phát triển doanh nghiệp tại Nhật Bản.
- Kết nối với doanh nghiệp Nhật Bản, tìm kiếm nhà đầu tư và chuẩn bị địa điểm kinh doanh.
- Hoàn thiện hồ sơ, xác định loại hình pháp nhân phù hợp và chuẩn bị các điều kiện cần thiết để triển khai hoạt động kinh doanh.
- Nộp kế hoạch khởi nghiệp và hồ sơ theo yêu cầu của chính quyền địa phương hoặc tổ chức được phê duyệt, sau đó thực hiện thủ tục xin tư cách lưu trú theo quy định.

Quy trình thực hiện Startup Visa tại Nhật Bản
- Nhật Bản đặt mục tiêu nâng tỷ trọng năng lượng tái tạo lên 40–50% cơ cấu nguồn điện vào năm tài chính 2040, từ mức 22,9% năm tài chính 2023, mở ra cơ hội cho doanh nghiệp nước ngoài phát triển các giải pháp năng lượng sạch.
- Chính phủ Nhật Bản triển khai nhiều chính sách hỗ trợ khởi nghiệp và đổi mới công nghệ qua NEDO, với mức hỗ trợ từ 10 triệu JPY đến 5 tỷ JPY.
- 5 lĩnh vực tiềm năng cho doanh nghiệp nước ngoài gồm điện gió ngoài khơi, năng lượng sinh khối, điện mặt trời, hydrogen và công nghệ pin nhiên liệu, pin lưu trữ năng lượng.
- Doanh nghiệp nước ngoài cần lựa chọn mô hình kinh doanh phù hợp, hoàn tất thủ tục thành lập công ty tại Nhật Bản và đáp ứng các điều kiện pháp lý, giấy phép chuyên ngành tương ứng, bao gồm tiêu chuẩn visa Business Manager mới từ 16/10/2025.
- Doanh nghiệp có thể hợp tác với công ty Nhật Bản thông qua hợp tác thương mại, chuyển giao công nghệ, đầu tư dự án hoặc thành lập liên doanh để tiếp cận thị trường và phát triển hoạt động kinh doanh năng lượng.
Bài viết được đăng bởi GLA vào 18/11/2026. Bản quyền và nội dung đi kèm thuộc sở hữu trí tuệ của GLA. Tất cả các quyền được bảo lưu.
Hướng dẫn và nội dung mang tính thông tin chung và chỉ dùng để tham khảo, không nhằm đưa ra tư vấn cụ thể về kế toán, thuế, pháp lý hay các vấn đề chuyên môn khác. Quy định pháp luật có thể thay đổi và cách áp dụng khác nhau theo từng trường hợp cụ thể, vì vậy GLA khuyến nghị Cá nhân, Doanh nghiệp tham khảo ý kiến chuyên gia trước khi quyết định. GLA không chịu trách nhiệm cho bất kỳ thiệt hại nào phát sinh từ việc sử dụng nội dung này khi chưa có tư vấn chuyên môn phù hợp.